شرف الدين على يزدى
مقدمه 60
ظفرنامه ( فارسى )
در پايان سده يازدهم هجرى قمرى ، محمد افضل بخارايى كتاب توزوك تيمورى را - كه منصوب به تيمور و ترجمهء ساختگى ابو طالب حسينى تربتى است - ، با كتاب ظفرنامه مقابله و اصلاحاتى در آن انجام داده است . « 1 » 8 - م . تحريرها و خلاصههاى ظفرنامه براى اولين بار سلطان احمد بن خاوند شاه حسينى به دستور بديع الزمان تيمورى ( فرزند سلطان حسين بن منصور بن بايقرا ) كتاب ظفرنامه را خلاصه كرد . « 2 » عبد الستار لاهورى - فرزند قاسم - در سال 1024 قمرى به فرمان جهانگير گوركانى خلاصهاى از كتاب شرف الدين على يزدى تهيه كرد . او آيات قرآنى ، احاديث ، استعارات دور از ذهن ، عبارات مبهم و قوافى و سجعهاى ناخوشآهنگ را از متن ظفرنامه حذف كرد . « 3 » ج . داوسون « 4 » در كتاب تاريخ هند به روايت تاريخنگاران آن ديار « 5 » در اقتباسها و نوشتههايش دربارهء سلسلهء تغلغيان هند و حضور تيمور در هند از كتاب خلاصهء عبد الستار لاهورى استفاده كرده است . دانكن فوربز « 6 » بر اين عقيده است كه عبد الستار با حذف اشعار و افزودن رواياتى ديگر ، علاوه بر غناى كتاب ، به گونهاى حيرتآور به اصلاح و بهبود كتاب ظفرنامه پرداخته است . « 7 » در قرن دوازدهم هجرى ، روح اللّه منشى ، گزيدهاى از ظفرنامه با حذف اشعار و ابيات عربى تهيه كرد و نام آن را تاريخ پسنديده نام نهاد . « 8 »
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطى دانشكدهء الهيات و معارف اسلامى دانشگاه مشهد ، ج 1 ، صص 199 - 200 . ( 2 ) . فهرست مشترك نسخههاى خطى فارسى پاكستان ، ج 6 ، ص 4351 . ( 3 ) . ادبيات فارسى بر مبناى استورى ، ج 2 ، صص 736 - 737 ؛ فهرستوارهء كتابهاى فارسى ، صص 1020 ، 1767 ، 2091 . ( 4 ) . J . Dowson . ( 5 ) . The History of India astold by Its Own Historians . ( 6 ) . Dancan Forbes . ( 7 ) . ادبيات كلاسيك فارسى ، ص 341 . ( 8 ) . فهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملى ، ج 11 ، ص 87 .